5 ontwikkelingen die circulaire bouw versnellen

Circulaire bouwDe Bouw industrie in Nederland is verantwoordelijk voor:

  • 50% van het grondstoffenverbruik
  • 40% van het energieverbruik
  • 30% van het waterverbruik
  • 35% van de CO2-uitstoot

Bron: TU/Eindhoven

Dat kan anders! Circulair waardoor er minimaal verbruik is en biobased zodat CO2 wordt opgenomen ipv uitgestoten. Met studententeams gaan we laten zien dat het werkt. Sluit je aan bijSLIMCirculair.

Deze vijf ontwikkelingen zijn noodzakelijk voor een succesvolle circulaire bouwindustrie.

Voor een succesvolle circulaire bouwsector is ambitie natuurlijk onontbeerlijk, maar er is meer. vijf aanbevelingen komen regelmatig terug in gesprekken met mensen die werkzaam zijn in de bouw om de circulariteit in de bouw te versnellen.

  1. Modulariteit
  2. Standaardisatie
  3. Kennisdeling en samenwerking
  4. Open data
  5. Passende wet- en regelgeving

1. Modulariteit: demontabele producten

In een circulaire economie staat het sluiten van kringlopen centraal. Dat betekent dat producten, materialen en grondstoffen zo lang mogelijk hun waarde behouden. Dat wordt mogelijk wanneer de componenten waaruit een product zoals een auto, huis of telefoon bestaat weer met gemak in- of uit elkaar worden gehaald en opnieuw kunnen worden gebruikt.

“Een materiaal heeft recht op puurheid”, stelt architect Thomas Rau. Hij pleit ervoor dat materialen niet dusdanig mogen worden bewerkt dat zij niet meer teruggebracht kunnen worden naar hun oorspronkelijke vorm. Mede daarom heeft hij de Universele Verklaring voor Rechten van het Materiaal opgesteld.

2. Standaardisatie: elk onderdeel dezelfde afmetingen

Bestaande gebouwen zijn een bron van herbruikbaar materiaal, maar de componenten van het ene gebouw kunnen niet altijd één op één worden overgenomen in een ander gebouw.

Aanpassing van deze componenten kost energie, daarom kan standaardisatie een oplossing bieden. Als onderdelen hetzelfde worden vormgegeven kunnen componenten van het ene gebouw zonder aanpassingen in een ander gebouw worden geïnstalleerd.

Er zijn al verschillende voorbeelden van gebouwen waarin elementen van een ‘oud’ gebouw opnieuw worden gebruikt. Zo zijn de raamkozijnen van de vergaderruimten in het circulaire paviljoen Circl van ABN AMRO afkomstig uit een oud kantoor van Philips. Toch zijn hier nog grote stappen in te maken.

3. Samenwerking maakt een circulaire economie mogelijk

Niet alleen oneindig hergebruik van bestaande materialen, producten en grondstoffen is belangrijk. Ook circulaire alternatieven voor veelgebruikte componenten zoals bakstenen, beton en wanden zijn van groot belang, aldus Economic Board Utrecht en Alliantie Cirkelregio Utrecht.

Hierbij is samenwerking tussen fabrikanten, kennisinstellingen, opdrachtgevers en bouwpartners cruciaal. Hier liggen kansen, denken de organisaties: ‘Mede gezien de voorhoederol van Nederland voor wat betreft circulariteit hebben dergelijke producten internationale potentie.’

Innovatie is onontbeerlijk om tot een circulaire economie te komen, maar investeren in innovaties levert risico’s op. Samenwerking zorgt voor risicospreiding en door kennisdeling maken andere ondernemers niet dezelfde fouten. Daarnaast vraagt circulariteit om het sluiten van kringlopen. Hiervoor is samenwerking binnen de keten én daarbuiten onontbeerlijk.

4. Open data: materialen chippen, opslaan in een dbase en opslaglocaties

In een circulaire economie bestaat afval niet. Het enige dat bestaat zijn reststromen. Nu is het nog een opgave om herbruikbare materialen en componenten te vinden. Madaster biedt daarvoor een oplossing. Dit materialenpaspoort maakt inzichtelijk welke materialen, grondstoffen en onderdelen gebruikt zijn in een gebouw of product.

Daarnaast is de inrichting van fysieke locaties met donormateriaal nodig, zodat materiaal tijdelijk kan worden opgeslagen. Hier zijn nu nog extra kosten aan verbonden. “Nu is het duurder om een product zoals een plank op te slaan, dan om deze te verbranden”, zegt architect Tom Bokkers.

5. Passende regelgeving versnelt de transitie

De overheid speelt een grote rol in de transitie naar een circulaire economie: als opdrachtgever en als wetgever. De overheid kan opdrachten circulair uitvragen en wet- en regelgeving invoeren of versoepelen. De overheid zet hier al op in. Zo krijgen bedrijven door harmonisatie van internationale regelgeving en procedures toegang tot buitenlandse reststromen en sinds begin 2018 is het huren van gevels juridisch mogelijk.

Toch is er nog een weg te gaan. Zo pleitten Finch, Heijmans ONE en NEZZT onder andere voor versoepeling van het vergunningstraject. Ook voor het duurzame QO Hotel zou versoepeling helpen. Het hotel wil frituurvet gebruiken als brandstof, maar wordt gehinderd, omdat zij hiervoor eerst een afvalverwerkingsbedrijf moet worden. Daarnaast kan de overheid ervoor zorgen dat circulair bouwen aantrekkelijker wordt door de invoering van grondstoffenbelasting.

Tot slot kan de overheid de bouwsector stimuleren om te focussen op levensduurkosten van een gebouw in plaats van de eenmalige bouwkosten. Levensduurverlening van materialen, producten en grondstoffen is immers datgene waar de circulaire economie om draait.

Bron: duurzaambedrijfsleven.nl

Terug naar de SLIMCirculair pagina’s